Tình trạng tắc cống sau mưa bão đang là vấn đề gây đau đầu cho nhiều gia đình và doanh nghiệp. Chỉ một trận mưa lớn cũng đủ khiến hệ thống thoát nước nghẹt cứng, nước tràn vào nhà. Vậy nguyên nhân và cách khắc phục hiệu quả là gì?
Nguyên nhân phổ biến gây tắc cống sau mưa bão
- Rác thải và lá cây tích tụ
Mưa bão thường cuốn theo rất nhiều lá cây, cành khô, túi nilon, vỏ thức ăn và rác sinh hoạt. Những vật này khi đi vào cống sẽ dễ mắc kẹt, tạo thành nút thắt làm nước khó thoát. Nếu không được dọn dẹp kịp thời, tình trạng tắc cống sẽ ngày càng nghiêm trọng, đặc biệt ở khu vực hố ga và cống ngầm.
- Bùn đất và cát trôi theo nước mưa
Nước mưa chảy mạnh trên đường, sân vườn hoặc công trình xây dựng sẽ cuốn theo bùn đất, cát và các mảnh vụn. Những vật liệu này lắng lại trong đường ống, đặc biệt ở các đoạn cống nghiêng hoặc hố ga, khiến dòng chảy bị nghẽn, tạo ra tắc cục bộ.
- Cống bị lún, nứt hoặc xuống cấp
Hệ thống cống lâu năm hoặc chất lượng kém thường xuất hiện hiện tượng lún, nứt, hoặc đường ống bị biến dạng. Những vị trí này dễ mắc rác và bùn, đồng thời làm nước chảy chậm hơn. Khi mưa bão lớn, dòng nước không thể thoát kịp, dẫn đến tình trạng ngập úng.
- Dầu mỡ và chất thải sinh hoạt đọng lại trong cống
Các loại dầu mỡ từ nhà bếp, xà phòng hoặc chất thải hữu cơ khi theo nước vào cống sẽ bám vào thành ống, kết hợp với rác và bùn tạo thành lớp “bít tắc”. Đây là nguyên nhân phổ biến khiến cống dễ nghẹt sau mỗi trận mưa lớn.
- Hệ thống thoát nước không đồng bộ hoặc thiết kế kém
Ở nhiều khu vực, cống rãnh không đủ lớn hoặc thiết kế không hợp lý so với lượng nước mưa. Khi mưa bão, nước tràn về nhanh hơn khả năng thoát, gây tràn ngập và tắc nghẽn. Điều này thường xảy ra ở các khu đô thị cũ, khu dân cư thiếu bảo trì.
Dấu hiệu nhận biết tình trạng tắc cống sau mưa bão
1. Nước thoát chậm hoặc ứ đọng trong nhà vệ sinh và bồn rửa
Sau mưa bão, nếu bạn thấy nước từ bồn rửa, lavabo hay bồn cầu thoát rất chậm hoặc trào ngược, đó là dấu hiệu rõ ràng của cống bị tắc. Thậm chí chỉ xả một ít nước cũng khiến bồn rửa tràn lên, báo hiệu rác, bùn và chất thải đang chắn dòng chảy. Đây là cảnh báo đầu tiên mà hầu hết mọi gia đình thường bỏ qua.
2. Mùi hôi xuất hiện quanh cống và khu vực bể phốt
Một trong những dấu hiệu dễ nhận thấy nhưng nhiều người chủ quan là mùi hôi từ cống. Khi rác và chất thải tích tụ sau mưa, vi khuẩn phát triển mạnh, tạo ra mùi hôi khó chịu quanh nhà vệ sinh, hố ga hay sân vườn. Nếu ngửi thấy mùi hôi lâu ngày mà không rõ lý do, bạn nên kiểm tra ngay hệ thống thoát nước.
3. Ngập úng cục bộ trong sân vườn hoặc hố ga
Cống tắc cũng biểu hiện rõ nhất bằng tình trạng ngập úng ở những điểm thấp, hố ga hay sân vườn. Dù mưa đã tạnh, nước vẫn không rút kịp, tạo nên các vũng nước đọng. Nếu hiện tượng này lặp đi lặp lại, có thể cống đã bị tắc nặng hoặc hư hỏng đường ống.
4. Nước chảy yếu khi xả mưa trên mái nhà hoặc sân thượng
Ở các căn hộ hoặc nhà có hệ thống mái dốc, nước mưa từ máng xối hoặc sân thượng chảy rất chậm, ứ đọng ngay ống dẫn cũng là dấu hiệu cảnh báo. Nếu không xử lý, nước tràn ngược vào nhà hoặc làm hỏng tường, trần nhà.
5. Xuất hiện âm thanh lạ trong đường ống
Đôi khi bạn sẽ nghe thấy tiếng sủi bọt hoặc tiếng nước rít trong đường ống khi xả nước. Đây là hiện tượng dòng nước bị cản trở bởi vật cản như rác, bùn hoặc cống bị hẹp. Nếu âm thanh kéo dài, nguy cơ tắc hoàn toàn rất cao.
Hệ lụy nguy hiểm nếu không xử lý cống tắc sau mưa bão
- Ảnh hưởng sinh hoạt: nước thoát chậm, bồn rửa và bồn cầu trào ngược, gây bất tiện hàng ngày.
- Hư hỏng vật dụng và nền móng: nước ứ lâu làm tường, sàn, thiết bị điện hư hỏng, nền nhà suy yếu.
- Nguy cơ sức khỏe: vi khuẩn, virus và muỗi sinh sôi, tăng nguy cơ bệnh về tiêu hóa và da liễu.
- Ô nhiễm môi trường: nước thải và rác tràn ra khu vực xung quanh, làm mất mỹ quan và ô nhiễm đô thị.
Giải pháp xử lý tắc cống nhanh và mẹo phòng tránh
1. Sử dụng máy thông cống chuyên dụng
- Máy thông cống hiện đại giúp loại bỏ rác, bùn và chất thải nhanh chóng, phù hợp với cống bị tắc nhẹ đến trung bình.
- Khi sử dụng máy, dòng nước sẽ lưu thông trở lại bình thường chỉ trong vài phút, giúp sinh hoạt không bị gián đoạn.
- Đây là giải pháp nhanh, tiện lợi cho gia đình hoặc cơ sở kinh doanh nhỏ, nhưng cần thao tác cẩn thận để tránh hư hại đường ống.
2. Nhờ thợ chuyên nghiệp và kỹ thuật hút bể phốt
- Khi tắc cống nặng, rác tích tụ lâu ngày hoặc bể phốt đầy, giải pháp tốt nhất là gọi thợ thông tắc cống chuyên nghiệp.
- Họ sử dụng máy hút bể phốt, thiết bị áp lực cao và các kỹ thuật xử lý hiện đại để làm sạch hoàn toàn, đảm bảo cống không còn mùi hôi và hạn chế tái tắc.
- Đây là phương án an toàn, tiết kiệm thời gian và giảm thiểu rủi ro hỏng đường ống so với tự xử lý tại nhà.
3. Dọn dẹp và vệ sinh định kỳ
- Thường xuyên vệ sinh cống, hố ga và bể phốt từ 1–2 lần/năm giúp ngăn rác, bùn và dầu mỡ tích tụ.
- Kiểm tra các điểm cống dễ tắc như ống thoát từ bồn rửa, nhà vệ sinh hoặc sân thượng để xử lý kịp thời.
- Vệ sinh định kỳ vừa kéo dài tuổi thọ hệ thống cống, vừa giúp tránh các chi phí phát sinh khi tắc cống xảy ra sau mưa bão.
4. Kiểm tra hệ thống thoát nước trước mùa mưa
- Trước mùa mưa bão, bạn nên kiểm tra hố ga, đường ống và cống rãnh.
- Loại bỏ rác thải, bùn đất và sửa chữa các đoạn cống hư hỏng hoặc xuống cấp.
- Hành động này giúp nước mưa thoát nhanh, hạn chế ngập úng và tắc nghẽn.
5. Không vứt rác và chất thải xuống cống
- Tuyệt đối không đổ dầu mỡ, tóc, rác sinh hoạt hay lá cây xuống cống.
- Những chất thải này kết hợp với bùn và nước mưa sẽ tạo thành nút thắt gây tắc cống nặng.
- Thói quen giữ gìn vệ sinh này vừa bảo vệ môi trường, vừa giúp hệ thống thoát nước thông suốt lâu dài.
6. Lên kế hoạch bảo trì bể phốt định kỳ
- Bể phốt nên được hút và vệ sinh định kỳ theo dung tích và số lượng người sử dụng, thường là 1–2 lần/năm.
- Bảo trì bể phốt giúp giảm áp lực lên hệ thống cống, ngăn ngừa tắc nghẽn sau mưa bão.
- Kết hợp kiểm tra ống thoát nước sẽ đảm bảo toàn bộ hệ thống hoạt động trơn tru, không phát sinh sự cố.
Tình trạng tắc cống sau mưa bão không chỉ gây phiền toái trong sinh hoạt mà còn tiềm ẩn nhiều rủi ro về sức khỏe và tài sản. Việc nắm rõ nguyên nhân tắc cống sau mưa bão, nhận biết dấu hiệu và áp dụng các giải pháp xử lý kịp thời, kết hợp phòng ngừa định kỳ, sẽ giúp hệ thống thoát nước luôn thông suốt, đảm bảo cuộc sống an toàn và thuận tiện cho cả gia đình.
Trần Văn Phương